Tổng quan
Ethererum là mạng lưới blockchain rộng lớn nhất thị trường hiện nay. Nhưng ai cũng biết chi phí trên Ethereum vừa đắt đỏ và lại chậm chạp. Để khắc phục điều này, các thiết kế nền tảng layer 2 đã ra đời nhằm giải quyết các nhược điểm của Ethereum. Và một nền tảng layer 2 đang rất hot hiện nay đó là Arbitrum. Trong bài nghiên cứu này, GFS Blockchain sẽ đưa đến cái nhìn toàn cảnh về các mảnh ghép của Arbitrum để cung cấp nhiều thông tin giá trị cho bạn đọc.
*** Bài viết này thuộc chuỗi Series Arbitrum Universe của GFS Blockchain nhằm theo dõi từng bước phát triển của Hệ sinh thái này. Tổng hợp các bài viết của Arbitrum Universe -> Xem tại đây
Arbitrum là gì?
Arbitrum là một nền tảng layer 2 giúp các hợp đồng thông minh có thể mở rộng, nhanh chóng và riêng tư. Arbitrum tương tác chặt chẽ với Ethereum, vì vậy các nhà phát triển Ethereum có thể dễ dàng biên dịch chéo các hợp đồng của họ để chạy trên Arbitrum. Arbitrum đạt được những mục tiêu này thông qua sự kết hợp độc đáo của các biện pháp khuyến khích, thiết kế giao thức mạng và kiến trúc máy ảo. Arbitrum có ba chế độ: channel, anytrust sidechains và rollup. Channel và sidechains cung cấp AnyTrust Guarantee đảm bảo rằng mã sẽ chạy chính xác miễn là bất kỳ trình xác thực nào là trung thực.
Offchain Labs là đội ngũ đứng đằng sau và xây dựng dự án Arbitrum.
*** Xem thêm về dự án Arbitrum -> Tại đây
Thông tin về Arbitrum
Arbitrum chưa có kế hoạch phát hành Token. Tuy nhiên, Arbitrum hoạt động như một layer của mạng Ethereum, có nghĩa là các giao dịch cuối cùng sẽ được ghi lại trong lớp trên cùng (Ethereum).
Công nghệ nổi bật
Chìa khóa của giải pháp Arbitrum Layer2 là Optimistic Rollup. Trong Rollup, trình xác minh giao dịch đóng gói nhiều giao dịch lại với nhau bằng cách thực hiện các giao dịch này off-chain (ngoài chuỗi), sau đó xuất tài khoản ngắn gọn về dữ liệu giao dịch và trạng thái cuối cùng của hợp đồng thông minh (được gọi là “assertions”- xác nhận) cho Layer-1 Blockchain.
Arbitrum đặc biệt sử dụng Optimistic Rollups, trong đó các xác nhận (assertions) được đăng lên Ethereum được “giả định” một cách lạc quan là đúng và chính xác trừ khi chúng bị những người xác minh khác chất vấn. Người xác minh chỉ công bố xác nhận — mà không có bằng chứng hợp lệ kèm theo — lên mạng Ethereum. Để khuyến khích xác minh trung thực, người xác minh cũng phải đầu tư một khoản tiền gửi vào Ethereum trong một khoảng thời gian nhất định. Trong thời gian này, nếu một người xác thực khác phản đối khẳng định của người xác thực ban đầu, họ có thể chính thức “thách thức” khẳng định trên Ethereum và đầu tư tiền gửi của riêng họ. Nếu khẳng định của người xác minh ban đầu không chính xác, người xác minh ban đầu sẽ mất khoản tiền gửi của mình. Nếu người thách thức không chính xác, người thách thức sẽ mất tiền đặt cọc của mình.
Lộ trình phát triển
Offchain Labs vừa khởi chạy mainet beta Arbitrum One vào 1/9/2021, sau khi đã có phiên bản thử nghiệm cho các nhà phát triển vào tháng 5/2021. Trong vài tuần, tháng tới sẽ bổ sung theo thời gian thêm vài tính năng thú vị để cải thiện trải nghiệm các nhà phát triển của Arbitrum
![Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/arbitrum-01-web-1024x827.jpg)
Arbitrum tăng tốc sau mainnet
Vào ngày 1/9/2021 Offchain Labs công bố mainnet Arbitrum One sau bao ngày chờ đợi của Arbitrum fan. Hãy cùng GFS điểm lại những bước phát triển của Arbitrum sau hơn 1 tháng hoạt động chính thức.
- Đến ngày 8/10/2021 TVL trên hệ sinh thái Arbitrum lên đến 1.31 tỷ USD, có thời điểm đạt đến gần 2 tỷ USD, tỷ lệ tăng lên đến hơn 3400%. Đây là 1 kỷ lục mà chưa có hệ sinh thái nào có thể đạt được trong thời gian ngắn như vậy sau mainnet.
![TVL (Total Value Lock) trên hệ Arbitrum. Nguồn: Defi Llama](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/tvl-tren-he-sinh-thai-arbitrum.jpg)
- Số lượng giao dịch hàng ngày đạt ATH 267,608 vào ngày 12/9/2021. Mức tăng trưởng hơn 10,000% so với ngày mainnet 1/9/2021.
![Số lượng giao dịch trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/so-luong-giao-dich-tren-arbitrum.jpg)
- Số lượng ví hoạt động tính đến ngày 8/10/2021 là 203,790 ví. Mức tăng trưởng hơn 33,000% so với ngày mainnet 1/9/2021.
![Số lượng ví trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/so-dia-chi-vi.jpg)
- Lượng người nạp/rút đạt ATH 566/62 vào ngày 9/10/2021. Tốc độ tăng trưởng đạt hơn 343% so với ngày 1/9/2021.
![Lượng người nạp rút 1 ngày trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/luong-nguoi-nap-rut-tren-arbitrum.jpg)
CÙNG ĐIỂM DANH NHỮNG MẢNH GHÉP TRÊN HỆ SINH THÁI ARBITRUM ĐỂ BIẾT LÍ DO VÌ SAO ARBITRUM CÓ KẾT QUẢ ẤN TƯỢNG NHƯ VẬY CHỈ SAU HƠN 1 THÁNG MAINNET.
Những mảnh ghép trên hệ sinh thái Arbitrum
- DEFI: AMM – DEX, lending – borrowing, yeild/aggregator, synthetic, stablecoin
- Cơ sở hạ tầng: oracle, bridge, data, privacy, wallet, explore.
- NFT
- IDO
AMM – DEX
Đây là mảnh ghép quan trọng của bất kỳ hệ sinh thái nào. Cũng như 1 thành phố, chợ sầm uất nghĩa là thành phố phát triển, quan sát hoạt động của các AMM-DEX để thấy sự phát triển của Arbitrum.
- Hầu hết các sàn AMM – DEX dẫn đầu thị trường tiền mã hóa hiện nay đều có mặt trên Arbitrum và hoạt động tích cực trong tháng đầu sau mainnet. Phải kể đến CRV (TVL: 257.56 triệu USD), Sushi (TVL: 217.21 triệu USD), Anyswap (TVL: 166 triệu USD), Balancer (TVL: 97.7 triệu USD), DODO (TVL: 46.1 triệu USD), Uniswap V3 (TVL: 42.6 triệu USD), Swapr (TVL: 14 triệu USD), Cap Finance.
- Các dự án sắp hoạt động trên Arbitrum: 1 inch, Hop Protocol, Dfyn, Degate, Visor Finance, Unidex, Halodao.
![Số lượng sàn Dex trên hệ Arbitrum. Nguồn: Defi Llama](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/so-luong-san-dex-tren-arbitrum.jpg)
LENDING – BORROWING
Lending – Borrowing là hoạt động cơ bản và vô cùng quan trọng trong Defi, nó giống như hoạt động ngân hàng ở thế giới thực, được coi như là máu của nền kinh tế thực và cả Defi, cùng GFS điểm qua hoạt động của các dự án mảng lending – borrowing trên Arbitrum.
- Các dự án đã hoạt động và có TVL cao: Abracadabra (TVL: 203 triệu USD), dFroce (TVL: 65 triệu USD), Amy Finance (TVL: 20triệu USD), Hundred Finance (TVL: 13 triệu USD), Wepiggy (TVL: 8 triệu USD).
- Các dự án đã hoạt động trên Arbitrum nhưng TVL còn khiêm tốn như: Cream, Channel, Flux
- Chưa có các dự án tên tuổi trên hệ Arbitrum, chỉ có Aave là dự án lớn sắp hoạt động.
![Lending - Borrowing trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/lending-borowwing-tren-arbitrum.jpg)
YEILD FARMING
Hoạt động của mảng Yeild Farming cũng rất sôi động trên Arbitrum với hàng loạt dự án tham gia.
- Các dự án đã hoạt động có TVL cao: Badger Dao (TVL: 33 triệu USD), Beeffy Finance (TVL: 24 triệu USD), Pickle (TVL: 4.8 triệu USD), Impermax Finance (TVL: 6.4 triệu USD), Magic Land (TVL: 13 triệu USD).
- Các dự án đã hoạt động trên Arbitrum và có TVL thấp: Smartpiggies, Carbon Finance, Parrot Defi.
- Chưa có thông tin về các dự án sắp hoạt động.
![Mảng Yield Farming trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/yeild-farming-tren-arbitrum-750x612.jpg)
SYNTHETIC/DERIVATIVES
Mảng Synthetic/Derivatives là mảng có quy mô cực kỳ lớn trong thế giới thực, và nếu hệ sinh thái nào phát triển mạnh mẽ được mảng này, chắc hẳn việc tăng doanh thu và sinh lời là rất lớn. Dưới đây là tình hình hoạt động trên hệ sinh thái Arbitrum.
- Các dự án đã hoạt động và đã đạt mức tăng trưởng TVL tốt: MCDEX (TVL: 3.6 triệu USD), GMX(TVL: 45 triệu USD). Ngoài lượng TVL cao, thì đến ngày 10/10/2021 GMX đang có khối lượng giao dịch tích lũy 982 triệu USD, phí giao dịch thu được hơn 1.4 triệu USD, đây là dự án tạm dẫn đầu trong mảng Synthetic/Derivatives trên Arbitrum.
- Các dự án đã hoạt động trên Arbitrum nhưng chưa có lượng TVL và volume giao dịch đáng kể: Tracer, Auctus, Synfutures, Unidex.
- Các dự án sắp hoạt đông: Perpetual Protocol, Futureswap, Fi, Gnosis Safe.
Phí giao dịch rẻ và nhanh nên Arbitrum thu hút được nhiều dự án xây dựng, hy vọng trong tương lai gần các dự án đồng loạt hoạt động sẽ thu hút thêm nhiều user hơn.
![Mảng Synthetic và Derivative trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/synthetic-tren-arbitrum.jpg)
STABLECOIN
Stablecoin được coi là tiền tệ của bất kỳ hệ sinh thái nào, là bước đầu tiên để người dùng tham gia vào các hệ sinh thái. Hiện đã có các stablecoin như: DAI, USDT, USDC, USDs đã hoạt động trên Arbitrum. USDs là algorithmic stablecoin của dự án Sperax.
Dữ liệu onchain cho thấy TVL của USDC và USDT đạt 375 triệu USD, tỷ lệ hơn 53% so với các token khác.
![Lượng tài sản trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/luong-tai-san-tren-arbitrum.jpg)
CƠ SỞ HẠ TẦNG
ORACLE
Việc được Chainlink hỗ trợ ngay từ đầu là một lợi thế cực kỳ lớn của Arbitrum so với các layer 1 và layer 2 khác. Ngoài ra Arbitrum còn có sự góp mặt của Band Protocol.
BRIDGE (CẦU)
Hiện nay các dự án đã hoạt động trên Ethereum, BSC, SOL… và có lượng user và TVL lớn. Arbitrum muốn tăng tốc nhanh thì việc dùng cầu để kết nối đến các hệ sinh thái khác để kéo user, kéo tiền về Arbitrum là vô cùng quan trọng. GFS xin được điểm qua hoạt động trên các bridge của Arbitrum.
- Các dự án đã hoạt động: Arbitrum Bridge (sản phẩm của Arbitrum), Cbridge, Renbridge, Hop Protocol, Synapse Protocol, Connext, Composable Finance, Anyswap.
- Dự án đang nổi gần đây là Debridge sắp triển khai mainnet. Đáng chú ý Debrigde là dự án chiến thắng Chainlink hackathon và huy động được 5.5 triệu USD.
![Các dự án về Bridge trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/bridge-tren-arbitrum.jpg)
- Hoạt động trên Arbitrum qua dữ liệu on chain: lượng tích lũy TVL tính đến ngày 10/08/2021 là 1.7 tỷ USD, với 65 token, trong đó lượng tích lũy ETH bridge là 292,046 ETH trị giá khoảng 1 tỷ USD. Đây là 1 tín hiệu rất tích cực cho Arbitrum fan, các bạn có thể theo sát dữ liệu này để nắm được dòng tiền chảy vào hệ sinh thái Arbitrum như thế nào, từ đó có cơ hội đón đầu dòng tiền và tìm được lợi nhuận mong đợi.
![Lượng tài sản trên Bridge](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/gia-tri-tai-san-tren-san-arbitrum.jpg)
DATA
Ứng dụng về phân tích và tích hợp dữ liệu trên Arbitrum có: Moralis, The Graph, Infura, Alchemy, Defi Llama, Nansen. Đáng lưu ý dự án The Graph được mệnh danh là Google của blockchain đã hoạt động trên Arbitrum từ những ngày đầu mainnet, giúp thúc đẩy các dự án web3 trên Arbitrum.
WALLET (VÍ)
Hầu như các wallet đều đã tích hợp Arbitrum để người dùng sử dụng, các ví phổ biến như Metamask, Math wallet, Coinbase wallet… Có rất nhiều sự lựa chọn cho người dùng khi sử dụng ví khi tham gia vào hoạt động trên hệ Arbitrum.
![Các Dapp về ví trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/cac-dapp-vi-tren-arbitrum-750x857.jpg)
EXPLORE
Người dùng có thể sử dụng ngay Arbiscan, một sản phẩm được xây dựng bởi team Offchain Labs, ngoài ra còn có thể sử dụng EtherScan.
NFT
Mảng NFT trên Arbitrum dường như mới chỉ bắt đầu.
- Dự án đang hoạt động: Mask Network. Mask Network giúp mã hóa các bài đăng và cuộc trò chuyện của bạn trên mạng xã hội. Chỉ cho phép bạn bè của bạn giải mã.
- Dự án khác chủ yếu bắt đầu xây dựng trên Arbitrum như: The Bunny Gang, Yay Bears, Arbitrum Boneman, Arbibots, Arbipunks, Smol Puddle, ArbiOtters, AgoramarketNFT, Meta Marauders.
![NFT trên Arbitrum](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/04/nft-tren-arbitrum.jpg)
IDO
Chưa có nền tảng IDO nào được công bố hoạt động trên Arbitrum, chúng ta cùng chờ xem trong thời gian tới dự án nào sẽ đảm nhận vai trò này trên Arbitrum.
Kết luận
Nhìn chung chỉ sau một tháng mainnet, Arbitrum đã có những thành công bước đầu đáng khích lệ nhưng cũng còn nhiều việc phải làm:
- AMM – DEX có số dự án hoạt động và sắp hoạt động là rất nhiều, đạt cả về số lượng và chất lượng, thể hiện rất rõ qua lượng TVL trên Arbitrum.
- Mảng Lending – Borrowing và Synthetic/Derivatives có số lượng dự án đã hoạt động và sắp hoạt động cũng rất nhiều, dù lượng TVL chưa đáng kể so với mảng AMM – DEX nhưng là một tín hiệu cũng rất tốt.
- Cở sở hạ tầng trên Arbitrum tương đối đầy đủ, hoạt động của các cầu nối trên Arbitrum cũng rất tốt. Tuy nhiên, cũng mới chỉ kết nối đến một số hệ sinh thái lớn như ETH, BSC, Polygon còn các hệ sinh thái khác hoạt động của cầu nối vẫn chưa nhiều.
- Với mảng NFT thì số lượng dự án đăng ký có nhiều, tuy nhiên cũng dừng ở mức đang hình thành, vẫn cần thời gian để kiểm chứng. Bên cạnh đó mảng IDO chưa có dự án nào tham gia.
Arbitrum được xây dựng bởi Offchain Labs, cũng là một lão làng trong giới công nghệ blockchain, nên không khó khi thấy mới đây họ tiếp tục công bố nhận được tài trợ 120 triệu USD để xây dựng hệ sinh thái Arbitrum. Có thể hài hước mà nói rằng: “Arbitrum vừa học giỏi mà lại là con nhà giàu” thì rất đáng để anh em theo sát.
Hãy cùng theo dõi sự phát triển của Arbitrum qua các bài viết cập nhật sau này cùng GFS Blockchain thông qua chuyên đề Hệ sinh thái Arbitrum -> Tại đây
Hàng tuần, GFS Blockchain sẽ cập nhật các thông tin mới nhất về thị trường Crypto, mọi người hãy thường xuyên theo dõi tại website và đừng quên tham gia vào nhóm cộng đồng của GFS để thảo luận với các thành viên khác nhé.