Trong quá trình hỗ trợ cộng đồng Filecoin Việt Nam, mình thấy nhiều bạn thắc mắc về tokenomics và có những suy nghĩ chưa đúng. Ở bài viết này mình sẽ trả lời những câu hỏi thường xuyên được hỏi về tokenomics của Filecoin và đưa ra một số quan điểm cá nhân.
Tổng cung lưu hành của $Fil bao giờ đạt 2 tỷ?
$Fil được dùng để:
- Thưởng cho các nhà cung cấp lưu trữ trong hệ sinh thái sau khi họ gửi bằng chứng xác nhận rằng đã hoàn thành storage deals.
- Làm tài sản thế chấp và phí giao dịch trên mạng Filecoin.
Theo tokenomics, max supply của Fil là 2 tỷ $Fil, 70% được phân bổ cho các nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ ~ 1.4B $Fil.
![filecoin allocation](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/filecoin-allocation.jpg)
Nhìn con số 2 tỷ token thì rất lớn nhưng tổng cung lưu hành tới hiện tại khá bé, chỉ khoảng 313 triệu tokens.
Lý do vì sao? Tokenomics của Fil được thiết kế mật thiết với cách hoạt động của Filecoin.
Performance-based minting
Tổng cung phân bổ cho các nhà lưu trữ là 1.4B tokens, con số minting thực sự dựa vào sự mở rộng người dùng trên mạng Filecoin chứ dựa vào thời gian và có lịch cố định. Điều đó có nghĩa là để đạt tới lượng token lưu thông là 2B thì mạng Filecoin phải đạt tới ~1 Yottabyte dung lượng (~x1000 lần tổng dung lượng lưu trữ trên cloud hiện tại). Tính nhẩm vậy cũng đã thấy đó là con số cực khó đạt được dù là vài chục năm nữa.
Minting Reserves
Hơn 300 triệu tokens được giữ trong reserves để dành cho hoạt động khuyến khích sự phát triển của mạng.
$Fil được đốt và khóa
~46k $Fil được đốt hàng ngày làm phí giao dịch. 1 lượng $Fil được khóa bởi nhà cung cấp dung lượng. Thế chấp $Fil để phạt các nhà cung cấp khi họ có những hành vi không đúng đắn theo luật của Filecoin.
![filecoin locked](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/filecoin-locked.jpg)
Sự tăng trưởng của Filecoin ảnh hưởng tới nguồn cung như thế nào?
Theo báo cáo tăng trưởng tháng và quý, giả sử trong 10 năm nữa, mỗi tháng tăng trưởng mạng đạt 3% và tăng trưởng về dữ liệu lưu trữ là 60% thì Net FIL cung lưu hành cũng chỉ đạt ~450 triệu token.
![Tổng cung lưu hành](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/filecoin-tong-cung-luu-hanh-2023.jpg)
Để chứng minh tầm nhìn dài hạn và sự gắn bó của đội ngũ, số token được phân bổ cho Filecoin Foundation và Protocol Labs được vesting trong 6 năm từ năm 2020.
![filecoin tokenomics](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/filecoin-tokenomics.jpg)
Nhược điểm của Filecoin tokenomics
~50% tokens là thế chấp của nhà cung cấp dịch vụ. Hiện tại, nhu cầu chính cho $FIl trong mô hình kinh doanh là từ SP mua để làm thế chấp và phí giao dịch. Có vẻ như động lực cho $Fil vẫn chưa đủ lớn và sẽ khá nguy hiểm nếu chương trình Fil Plus dừng lại.
Khi áp lực bán tăng thì giá token giảm thì động lực cho các nhà cung cấp lưu trữ sẽ giảm đi.
![sp fil](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/sp-fil.png)
Tổng kết
Nhìn chung Filecoin vẫn cần phát triển thêm use cases cho $Fil. Dù là mùa downtrend nhưng dự án vẫn xây dựng và phát triển mạng Filecoin rất tốt, tăng trưởng số về dự án xây dựng trên Filecoin chứng minh cho điều đó. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết về sự phát triển của Filecoin trong Q3 tại đây.
![Số dự án trên mạng Filecoin](http://gfiblockchain.com/wp-content/uploads/2022/11/so-du-an-xay-tren-filecoin-1.jpg)